28 شهریور (دیروز): برگزاری جنگ های علمی و آموزشی
29 شهریور (امروز): برگزاری جنگ های علمی و آموزشی
30 شهریور (فردا): برگزاری جنگ های علمی و آموزشی

اولویت های پژوهشی نمایشگاه آکوستیک

زندگی ما پر از انواع صداهاست و بدون شک صدا یک از مهم‌ترین ابزارهای انتقال و دریافت اطلاعات ما از محیط اطرافمان است. صداها عامل انتقال احساسات ما نیز هستند. صداها می‌توانند مایه آرامش یا تنش برای ما باشند، به‌طوری که ما همیشه طالب شنیدن صداهای خوش و حیاتی هستیم و از صداهای نامطبوع و خطرناک گریزانیم. خلاصه شنیدن صداهای خوش و موسیقی‌ها یک از مهم‌ترین تفریحات ما انسان‌هاست. به‌طور کلی بشر با پیشرفت و متمدن شدن، نسبت به حس شنوایی بیشتر توجه کرده است و هر روزه به دنبال تولید و تجربه صداها و موسیقی‌های جدید است. پیشرفت روز افزون صنایع صوت از قبیل تلفن، رادیو، فونوگراف ضبط صوت روی فیلم و تهیه فیلم‌های صدادار و غیره خود می‌تواند بر این موضوع دلیلی مسلم باشد. امروزه علم آکوستیک یکی از شاخه‌های مهم علم فیزیک می‌باشد. آکوستیک مطالعه علمى امواج صوتى و کنترل صوت می‌باشد. بیشتر ابزارهای آکوستیکی انرژی الکتریکی را به انرژی آکوستیکی (و یا برعکس) تبدیل می‌کنند. فیزیکدانان در این قسمت در طیف وسیعى کار مى‌کنند. آنها از لرزش‌هاى کوچک زمین (زلزله نگاری) تا نوسانات پرسامد فراصوتى که در پزشکى براى تشخیص بیمارى‌ها کاربرد دارند را مورد مطالعه قرار مى‌دهند. چگونگی تولید صدا (طرز کار حنجره)، نحوۀ انتشار آن در محیط‌های مختلف و طرز کار گوش موضوعات دیگری هستند که مورد علاقۀ بسیاری از دانشمندان است.
علم آکوستیک را به طور کلی می‌توان به قبل و بعد از سده نوزدهم تقسیم بندی کرد. تا قبل از سده مذکور علم آکوستیک پیشرفت چندانی نداشت تا اینکه با پژوهش‌های دانشمند آلمانی هلمهولتس و دانشمند انگلیسی لرد ریلی دگرگونی‌هایی در آن پدیدار گردید و پس از آن با پیدایش تلفن، میکروفن و همانند آنها در آغاز سده بیستم جزء دانش‌های روز درآمد؛ البته آمیختگی صوت و هنر (به‌خصوص موسیقی و سینما) منجر به تحول عظیمی در فناوری‌های مرتبط با این حوزۀ دانش گردید. موزه علوم و فناوری جمهوری اسلامی ایران با توجه به رسالت خود مبنی بر ترویج علم، معرفی دانشمندان ایرانی و اسلامی در حوزه‌های مختلف علم، ایجاد انگیزه و خلاقیت در مخاطبان و دانش‌آموزان و ایجاد یک فضای مفرّح و جذاب جهت آموزش مفاهیم علوم، بررسی و بیان تاریخچه و مفاهیم بنیادی علم آکوستیک را در دستور کار خود قرار داده است. با توجه به توضیحات مختصر بالا به نظر می‌رسد مفاهیم و مبانی به شرح سر فصل های ذکر شده برای نمایش در گالری آکوستیک مناسب است:

معرفی دستاوردهای دانشمندان ایرانی و اسلامی به‌خصوص فارابی، برای مثال استفاده از کتاب «موسیقی کبیر»( ترجمه آقای آذرتاش آذرنوش).

در این قسمت استفاده از رسانه‌های مناسب جهت نمایش تعاملی مفاهیم، در اولویت قرار دارد که طولی بودن امواج صوتی، انرژی همراه امواج صوتی و وابستگی انتشار آنها به خصوصیات محیط از قبیل چگالی آن و … بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد.

(صداهای زیر و بم)، تُن صدا، شدت صدا و ارتباط آنها با فرکانس ارتعاشات صوتی و معرفی شدت یا بلندی صدا، داشتن یک وسیله تعاملی برای تولید و ضبط انواع صدا با فرکانس‌ها و شدت‌های مختلف کمک‌کننده است؛ برای مثال وسیله‌ای طراحی شود که مخاطب با داد زدن بتواند شدت و دامنه فرکانس (فرکانس غالب) صدای خود را اندازه بگیرد. بررسی و بیان اینکه چرا برخی صداها موجب ترس، اضطراب، شادی و غم می‌شوند برای مخاطبان بسیار جالب خواهد بود.

منظور از ماکت دینامیکی این است که ماکت علاوه بر بیان جزئیات ساختار گوش و حنجره، طرز کار آنها را نیز به صورت پویا و تعاملی نشان دهد. در این قسمت بهتر است به این موضوع نیز اشاره شود که چرا گوش برخی افراد نمی‌شنود یا برخی‌ها گنگ هستند یا چرا دو گوش داریم؟ و… .

معرفی انواع آلات موسیقی ایرانی و تبین تفاوت‌های سبک‌های مختلف موسیقی و…، تعریف دستگاه موسیقی و معرفی دستگاه‌های موسیقی ایرانی، معرفی مفاهیمی مانند نُت، مقام، ردیف، پرده، گام، دونگ صدا و… .

طرز کار و شیوه تولید صدا در سازهای ایرانی از قبیل سه تار، کمانچه، سنتور، تنبک، تنبور، سرنا، کرنا و… با استفاده از یک روش تعاملی و جذاب، بیان تاریخچه تحول و پیدایش این سازها.

مهم‌ترین این پدیده‌ها عبارتند از انعکاس صدا یا اِکو، پراش صدا، پدیده دوپلر، تداخل امواج صوتی یا صداها و تداخل سنج‌های صوتی، زنش، طنین، لوله‌های صوتی، تارهای مرتعش، نمایش نُت‌های موسیقی و … که با روشی تعاملی و ساده برای مخاطبان عام و دانش‌آموزان نمایش داده می شود.

در این قسمت بیان طرز کار میکروفن‌ها (تبدیل صوت به الکترومغناطیس)، بلندگو (تبدیل انرژی الکترومغناطیسی به صوت)، انواع مختلف روش‌های ضبط صوت، طرز کار سازهای الکتریکی و … به روشی ساده و تعاملی برای مخاطبان عام و دانش آموزان بسیار مفید است.

در این بخش ساخت اتاقک عایق صوتی و معرفی طرز کار فیلترهای صوتی بسیار مفید است.

مفاهیمی مانند فراصوت و فروصوت، تشدید، شکست دیوار صوتی، سرعت صوت در محیط‌هایی غیر از هوا و…

به‌ویژه پزشکی (معرفی طرز کار سونوگرافی و دستگاه سنگ شکن کلیه و…)، صوت و فضانوردی (صوت در کرات دیگر، شیوه صحبت کردن فضانوردان با یکدیگر و…) و کاربردهای دیگر صوت در سایر علوم و صنایع مانند اکتشاف معادن و … .