28 شهریور (دیروز): برگزاری جنگ های علمی و آموزشی
29 شهریور (امروز): برگزاری جنگ های علمی و آموزشی
30 شهریور (فردا): برگزاری جنگ های علمی و آموزشی

اولویت های پژوهشی نمایشگاه اندازه گیری

نقش اندازه‌گیری در پیشبرد علوم
قوانین و نظریات علوم تجربی به صورت معادلات ریاضی بیان می‌شوند؛ به عبارت ساده‌تر ریاضی زبان طبیعت و منطق علوم تجربی می‌باشد. این معادلات خود ناشی از نظریات و مدل‌های هستند که برای توصیف یک پدیده مشخص (در طبیعت) مطرح می‌شوند. به کسانی که این معادلات را مطرح می‌کنند دانشمند گفته می‌شود. سوال اصلی اینجاست که از کجا بدانیم این معادلات واقعاً درست هستند و می‌توانند طبیعت ما را توصیف کنند؟ جواب ساده است باید این قاعده امتحان شود و به مرحله «آزمون و اندازه گیری» گذاشته شود. بنابراین، اندازه‌گیری مهارتی است که میان نظریه علمی و دنیای واقعی رابطه ایجاد می‌کند. این رابطه دو طرفه می‌باشد. گاهی دانشمندان روش معکوس را پیش می‌گیرند یعنی با اندازه‌گیری‌های متعدد یک پدیدۀ مشخص تلاش می‌کنند یک قاعده یا رابطه ریاضی برای آن بدست آورند. اشخاصی که کار تجربی انجام می‌دهند باید اطلاعات فنی جامعی از اصول اندازه‌گیری داشته باشند. نحوۀ اندازه‌گیری و محدودیت‌های ناشی از وسایل اندازه‌گیری را بشناسد. هر دانشمندی تنها با دانستن اینکه چه اندازه‌گیری‌هایی انجام شده است و نحوۀ اندازه‌گیری‌ها چگونه بوده است، می‌تواند اثر و کشفیات دانشمندان دیگر را خوب بفهمد. بنابراین، اندازه‌گیری هنری است که در حال حاضر تکنولوژی پیشرفته حامی آن است.
اگر به طور خلاصه بخواهیم از اهمیت اندازه‌گیری در علوم تجربی، حتی در علوم انسانی، صبحت کنیم کافی است بدانیم عمده جوایز معتبر علمی به کسانی داده شده که روش‌های اندازه‌گیری خلاقانه‌ای برای تأیید یا رد نظریات علمی مختلف ارائه کرده‌اند.
نقش اندازه‌گیری در پیشبرد فناوری
مطالب بالا تنها دلایل اهمیت اندازه‌گیری نیست. اندازه‌گیری دارای پیشینۀ تاریخی در حدود ۷۰۰۰ ساله می‌باشد. بشر از دیرباز از طول اعضای بدن خود برای اندازه‌گیری استفاده می‌کرد. اندازه‌گیری یکی از مهم‌ترین ابزارهای معاملات اقتصادی است. در صنعت نقش اندازه‌گیری بسیار پررنگ است. امروزه در علوم اجتماعی اکثر شاخص‌های تصمیم‌گیری‌های اجتماعی با اندازه‌گیری و آمارگیری سنجیده می‌شوند.
سرفصل‌های این بخش:

همراه با یک تاریخچه مختصر درمورد نحوۀ تکامل سیستم پذیرفته شدۀ (ده-دهی) امروزی. در این قسمت لازم است با روش مناسب، یک سیستم غیر از ده-دهی با این سیستم مقایسه شود و سیستم‌های احتمالی دیگر مورد بحث قرار گیرد، مثل سیستم صفر و یک مورد استفاده در علوم کامپیوتر.

در این قسمت به تاریخچه استفاده از محاسبات در ایران اشاره می‌شود و سیستم‌های عددی احتمالی مورد استفادۀ ایرانیان بحث می‌شود.

انتظار می‌رود مخاطب با روش‌های مختلف اندازه‌گیری مستقیم آشنا شود.

انتظار می‌رود مخاطب با روش‌های خلاقانه برای اندازه‌گیری کمیت‌هایی که امکان اندازه‌گیری به روش مستقیم را ندارد، آشنا شود. مفاهیم اساسی اندازه‌گیری

و همچنین اهمیت و چرایی انتخاب یک سیستم مشخص با یک روش مناسب و تعاملی برای مخاطبان بیان شود. در این قسمت به سیستم بین‌المللی SI و برخی دیگر از سیستم‌های مهم بین‌المللی مورد استفاده پرداخته شود. معرفی سیستم فارسی یکاها (مانند مَن-فرسخ-گَز….) نیز مفید خواهد بود.

کمیت‌های وابسته نسبت به کمیت‌های اصلی قابل تعریف هستند و با استفاده از ابزارهای مستقیم و غیر مستقیم (استفاده از شواهد و اصول علمی)، تهیه یک روش تعاملی مناسب برای توجیه و معرفی این دسته از کمیت‌ها بسیار مفید است. واحد طول

مقیاسات طول، سطح و حجم در ایران، جهان و کشورهای اسلامی، واحد طولی مورد استفاده ایرانیان و مختصری از تاریخچه آنها، روش اندازه‌گیری لیزری، روش اندازه‌گیری‌های نجومی، معرفی برخی ابزارهای دقیق اندازه‌گیری و شیوۀ کار آنها مانند کولیس، گوی سنج، میکرومتر و… . شایان ذکر است در این قسمت روش‌های دقیق آزمایشگاهی مورد نظر نبوده و در عوض روش‌های جذاب و نمایشگاهی در اولویت قرار دارند.

مانند فواصل بین خورشید و زمین یا اندازه یک اتم (این جز مجموعۀ اندازه‌گیری‌های غیر مستقیم است). در این قسمت بیان روش های تاملی با یک سناریو جذاب و نمایشگاهی بسیار کمک کننده است. یکی از اهداف این قسمت ایجاد خلاقیت و تفکر در مخاطبان برای انتخاب روش های غیر مستقیم و جالب در اندازه گیری طول هایی است که با روشهای معمولی و مستقیم قابل اندازه گیری یا قابل دسترسی نیستند.

در این قسمت همۀ دانستنی‌های جالب و جذاب در حوزۀ اندازه‌ و اندازه‌گیری‌ مدنظر می‌باشد. بیان و معرفی اولین اندازه‌گیری‌ها (مثلاً اولین بار چه کسی و چگونه طول رودۀ انسان یا عمق دریای خزر را اندازه‌گیری کرد) یا اولین روش‌های اندازه‌گیری با استفاده از روش‌های جذاب و خلاقانه تعاملی در این بخش پذیرفته می‌شود.

علاوه بر معرفی و بیان روش‌های مختلف اندازه‌گیری مساحت و حجم می‌توان به سؤالات جالب دیگری در این زمینه نیز پرداخت؛ مثلاً چگونگی اندازه‌گیری مساحت کشورمان، مساحت کشورهای مختلف، اندازه‌گیری حجم آب‌های جهان یا آب‌های زیرزمینی یا سایر منابع دیگر مانند نفت و گاز در جهان، یکاهای مختلف مرتبط با سطح و حجم و تاریخچه آنها در ایران و جهان و… . فعالیت‌هایی که در این بخش با روش‌‌های تعاملی یا به صورت بازی ارائه شوند در اولویت قرار می‌گیرند. زمان

زمان چیست؟ چرا نیاز به اندازه‌گیری آن داریم؟ نمونه برش خورده یک ساعت برای نمایش طرز کار آن بسیار مفید است. بیان و معرفی مقیاسات و روش‌های اندازه‌گیری زمان در ایران، جهان و کشورهای اسلامی با روش‌های تعاملی و جذاب بسیار مفید است. در این قسمت بیان و معرفی کارهای پرفسور حسابی برای ثبت ساعت ملی و هماهنگی آن با ساعت جهانی حائز اهمیت می‌باشد.

معمولاً اندازه‌گیری بازه‌های زمانی بسیار کوچک و بسیار بزرگ با روش‌های غیرمستقیم انجام می‌شود معرفی و بیان روش‌های مختلف این اندازه‌گیری‌ها بسیار مهم است. برای این قسمت بیان نمونه‌هایی مثل سن یک درخت، سن یک شی باستانی و … با روش‌های تعاملی بسیار مورد توجه قرار دارد.

تخمین بیشترین حد سن یک انسان، پرداختن به سؤالات باز علوم مختلف مرتبط با زمان مثلاً زمان کی آغاز شده؟ کی تمام می‌شود؟ و… . جرم

بیان یک تعریف عامه فهم با یک روش تعاملی بسیار مفید است، تفاوت جرم با وزن، تهیه یک ترازو که واحدهای مختلف جرم را معرفی کند، نشان دادن روش کار ترازوهای مختلف، مقیاسات جرم در ایران، جهان و کشورهای اسلامی و… .

در این قسمت بیان و معرفی روش‌های خلاقانۀ اندازه‌گیری جرم‌های خیلی کوچک (جرم اتم) یا جرم‌های خیلی بزرگ (جرم زمین یا خورشید) مفید است مانند اندازه‌گیری جرم الکترون یا اندازه‌گیری جرم یک نهنگ، فیل یا یک کشتی نفت کش و… .

معرفی بالاترین سرعت (سرعت نور)، نشان دادن طرز کار سرعت‌سنج هواپیما و ماشین و طرز کار دوربین سرعت‌سنج پلیس راهنمایی و رانندگی، معرفی سریع‌ترین هواپیمای جهان و سریع‌ترین موجود زنده جهان، سریع‌ترین آسانسور جهان و ایران، نحوۀ محاسبه سرعت زمین به دور خودش و به دورخورشید، سرعت انبساط جهان، سریع‌ترین کشتی و زیردریایی، همچنین معرفی نحوۀ اندازه‌گیری سرعت صوت یا سرعت ذوب شدن یخ‌های قطب شمال و جنوب و …

آیا موجودی وجود دارد که سرعتش از نور زیادتر باشد؟ سرعت در خلأ بیشتر است یا محیط مادی؟ چگونه سرعت نور را اندازه‌گیری کنیم؟ و … .

با یک روش مناسب و تعاملی شتاب را تعریف و شیوۀ اندازه‌گیری آن معرفی شود. معرفی پر شتاب‌ترین موجودات یا ماشین‌های جهان و … . سایر مباحث اندازه گیری

مانند اندازه‌گیری جرم و بار الکترون، اندازۀ ثابت جهانی گرانش، شتاب گرانشی زمین، ثابت پلانک و… .

تاریخچه اندازه‌گیری در علوم انسانی و اجتماعی، اهمیت اندازه‌گیری در پیشبرد علوم انسانی، روش‌های مختلف اندازه‌گیری مورد استفاده در علوم انسانی و … .